Αναλύσεις / Ε.Α.Δ. / Επιπτώσεις / ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ / Κριτική / Κυβέρνηση / Κοινοβούλιο / ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΘΕΣΜΩΝ / ΜΝΗΜΟΝΙΑ / Μνημονιακή πολιτική / ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ / Πρακτική εφαρμογή / Προτάσεις

ΜΕΤΑ ΤΟ «ΚΟΥΡΕΜΑ» – «ΦΑΓΩΜΑ» ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ, ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ, ΚΛΠ, ΣΕΙΡΑ ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΚΛΗΡΟΔΟΤΗΜΑΤΑ (;) – ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΛΟΥΡΑ

Zappeio_Megaro_15

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΑΤΑΤΕΘΕΝΤΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ «ΚΩΔΙΚΑΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΩΝ, ΣΧΟΛΑΖΟΥΣΩΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ»

(Δείτε στο τέλος του άρθρου το κείμενο του νομοσχεδίου και τις σχετικές εκθέσεις)

Είναι γνωστό, ότι ένας νόμος θεωρείται και αποδεικνύεται καλός – αποτελεσματικός, όταν, μεταξύ άλλων προϋποθέσεων, είναι απλός και κατανοητός, ήτοι δεν προβλέπει σύνθετες γραφειοκρατικές διαδικασίες, δεν έχει αντιφατικές – αόριστες διατάξεις και κενά, κατοχυρώνει τη διαφάνεια των διοικητικών πράξεων, αλλά και προβλέπει αυστηρές διοικητικές και άλλες κυρώσεις για όσους τον παραβιάζουν. Αυτές οι νομοθετικές αρετές διαπιστώνονται, κυρίως, στους παλαιούς νομοθέτες παλαιών δεκαετιών. Δυστυχώς, τα τελευταία έτη και ιδίως τα «μνημονιακά» έτη, όπου βιώνουμε μία νομοθετική υπερπαραγωγή και, ως εκ τούτου, ανασφάλεια δικαίου, οι προαναφερθείσες αρετές έχουν πλήρως εξαλειφθεί. Νόμοι ασαφείς, με αντιφατικές διατάξεις, με διαρκείς παραπομπές σε διατάξεις άλλων νόμων, πραγματικά «γονατογραφήματα», τα οποία, σε σύντομο χρονικό διάστημα καταργούνται ή και τροποποιούνται, ψηφίζονται σωρηδόν στη Βουλή.

Ένα αντίστοιχο νομοσχέδιο εισήχθη την Παρασκευή, 28-06-2013, στη Βουλή με τον τίτλο «Κώδικας Κοινωφελών Περιουσιών, Σχολαζουσών Κληρονομιών και λοιπές διατάξεις» και συζητείται – ψηφίζεται εντός αυτής της εβδομάδας. Σ’ό,τι αφορά ειδικότερα στο κατατεθέν προς ψήφιση από τη Βουλή νομοσχέδιο με τον τίτλο «Κώδικας Κοινωφελών Περιουσιών, Σχολαζουσών Κληρονομιών και λοιπές διατάξεις», επισημαίνω τα ακόλουθα:

ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ – ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Ισχύον δίκαιο:

1) Άρθρο 109 του Συντάγματος

2) Αναγκαστικός Νόμος 2039/1939, όπως αυτό ισχύει μέχρι σήμερα, μετά από σχετικές τροποποιήσεις.

3) Αστικός Κώδικας: άρθρα περί σχολάζουσας κληρονομίας (1865-1870) και άρθρα περί κληροδοσιών (1967-2010)

4) Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας: άρθρο 825

Με το κατατεθέν νομοσχέδιο επιδιώκεται η κατάργηση του Αναγκαστικού Νόμου 2039/1939, όπως αυτός ίσχυε και ισχύει μέχρι σήμερα, μετά από αλλεπάλληλες προσθήκες – τροποποιήσεις, που αφορά στα περίφημα «Εθνικά Κληροδοτήματα», ήτοι σε σημαντικά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία οι διαθέτες, πολλοί εκ των οποίων υπήρξαν μεγάλοι εθνικοί ευεργέτες, παραχώρησαν υπέρ κάποιου συγκεκριμένου κοινωφελούς ή εθνικού σκοπού, εμπιστευόμενοι το ελληνικό κράτος. Στο κατατεθέν νομοσχέδιο, πέραν των «Εθνικών Κληροδοτημάτων» και δωρεών, περιλαμβάνεται τεχνηέντως και η περίπτωση των σχολαζουσών κληρονομιών (άρθρα 1865 επ. Α.Κ.), των οποίων η περίπτωση είναι τελείως διαφορετική από αυτή των εθνικών κληροδοτημάτων, που έχουν συνταγματική κάλυψη, ως προς το σκοπό, υπέρ τού οποίου τάσσονται (άρθρο 109 παρ.1 τού Συντάγματος). Κατ’αυτόν τον τρόπο επιχειρείται ένας ανομολόγητος συσχετισμός δύο ανόμοιων περιπτώσεων, ο οποίος θα οδηγήσει σταδιακά – μελλοντικά στην εξομοίωση του τρόπου αντιμετωπίσεώς τους από τις «μνημονιακές» κυβερνήσεις με πρότυπο την αντιμετώπιση των σχολαζουσών κληρονομιών. Το πρώτο βήμα γίνεται με τη συμπερίληψη της περίπτωσης των σχολαζουσών κληρονομιών σε νομοσχέδιο, το οποίο αφορά, κατά κύριο λόγο, τα εθνικά κληροδοτήματα.

Το 1939 η χώρα μας αντιμετώπιζε οξύτατη οικονομική κρίση και μεγάλους εθνικούς κινδύνους, όπως και σήμερα. Η διαφορά είναι, ότι το μεν 1939, με το νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο υιοθετήθηκε (Α.Ν. 2039/1939), τα μεγάλα εθνικά κληροδοτήματα διεσώθησαν μέχρι σήμερα, ενώ σήμερα, με το προταθέν για ψήφιση νομοσχέδιο, δημιουργούνται σοβαρότατοι κίνδυνοι οριστικής απώλειας – εξάλειψης των σημαντικών περιουσιακών στοιχείων, τα οποία οι διαθέτες εμπιστεύθηκαν στο ελληνικό κράτος. Αυτή η απώλεια δύναται να είναι είτε άμεση (εκποίηση), είτε έμμεση (σταδιακό «ροκάνισμα», μέσω της δημιουργίας ενός σύνθετου γραφειοκρατικού μηχανισμού, ο οποίος θα τροφοδοτείται οικονομικά αποκλειστικώς από την περιουσία του διαθέτη!).

Ουδείς έχει αντίρρηση να υπάρξει μία τάξη και ένας καλύτερος έλεγχος σ’ό,τι αφορά στα «εθνικά κληροδοτήματα», στις δωρεές και στις σχολάζουσες κληρονομίες, καθότι όλες οι κυβερνήσεις της μεταπολίτευσης απαξίωσαν και ξεχαρβάλωσαν τον δημόσιο τομέα και «ακύρωσαν» στην πράξη κάθε αποτελεσματικό δημόσιο έλεγχο (επί της ουσίας απεδείχθη, ότι ουδέποτε τον επιθυμούσαν). Πλην όμως, αυτή η τάξη δεν πρέπει να δημιουργηθεί με την αυτοκατάργηση – αυτοαναίρεση και απαξίωση του κράτους, στο οποίο οι διαθέτες εμπιστεύθηκαν τις περιουσίες τους, όπως, επίσης, δεν πρέπει να γίνει με την έμμεση αναίρεση του κοινωφελούς ή εθνικού σκοπού υπέρ του οποίου οι διαθέτες παραχώρησαν τις περιουσίες τους. Δυστυχώς, αυτό επιχειρείται με το κατατεθέν προς ψήφιση νομοσχέδιο.

Κατ’αρχήν, η πρώτη διαπίστωση είναι, ότι δεν υφίσταται νομοτεχνική επεξεργασία του νομοσχεδίου από την αρμόδια επιστημονική υπηρεσία της Βουλής (άρθρο 74 παρ. 1 εδ. β΄ του Συντάγματος), ώστε να ελεγχθεί η συμβατότητά του με τις συνταγματικές επιταγές του άρθρου 109 παρ. 1 & 2. Ούτως ή άλλως, ακόμη και σε περιπτώσεις, που αυτή υπήρξε, οι «μνημονιακές» πλειοψηφίες αγνόησαν πανηγυρικά τα πορίσματά της, όταν αυτά έρχονταν σε αντίθεση με τις επιδιώξεις τους.

Η δεύτερη διαπίστωση είναι, ότι από το 2001, ήτοι επί 12 έτη, δεν έχει εφαρμοσθεί η παράγραφος 3 του άρθρου 109 του Συντάγματος, που προέβλεπε «τη σύνταξη μητρώου κληροδοτημάτων, γενικά και ανά περιφέρεια, την καταγραφή και ταξινόμηση των περιουσιακών τους στοιχείων, τη διοίκηση και διαχείριση του κάθε κληροδοτήματος, σύμφωνα με τη βούληση του διαθέτη ή δωρητή». Το μεν, λοιπόν, τίθεται ευλόγως το ερώτημα, για ποίο λόγο επί 12 έτη δεν εφαρμόσθηκε μία ορθή συνταγματική διάταξη, η οποία θα έβαζε μία τάξη στο επίμαχο ζήτημα και θα διευκόλυνε τον έλεγχο της ορθής διαχείρισης των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων, το δε προκύπτει, ότι υπαίτιες για το υπάρχον χάος και την έλλειψη αποτελεσματικού ελέγχου είναι οι εκάστοτε κυβερνήσεις και όχι οι κρατικές υπηρεσίες, τις οποίες οι ίδιες οι κυβερνήσεις απαξίωσαν και απαξιώνουν. Με το κατατεθέν νομοσχέδιο επιχειρείται, επιτέλους, να δημιουργηθεί αυτό το μητρώο. Πλην, όμως, όπως προκύπτει από πλείστες διατάξεις του, δημιουργούνται εκ νέου οι κατάλληλες συνθήκες, όπως συνέβη σε πλείστες άλλες περιπτώσεις στο παρελθόν, με πρωταγωνιστές τους ιδίους πολιτικούς φορείς και τα ίδια ανακυκλούμενα πολιτικά πρόσωπα ή τους διαδόχους τους, για κατασπατάληση και των περιουσιακών στοιχείων των εθνικών κληροδοτημάτων, των δωρεών και των σχολαζουσών κληρονομιών από «ημετέρους» – κομματικούς φίλους, και, βεβαίως, τους «δανειστές» της χώρας  (π.χ. βλέπε ασφαλιστικά ταμεία, Ολυμπιακή, Δ.Ε.Κ.Ο., κλπ). Και μόνο η χρονική στιγμή ανακίνησης του συγκεκριμένου ζητήματος, κατά την οποία αναζητείται εναγωνίως η πρόσβαση σε νέες περιουσιακές πηγές προς ικανοποίηση των «δανειστών» της χώρας (προηγείται η ικανοποίησή τους, σύμφωνα και με πρόσφατη νομοθετική πρόβλεψη), αλλά και προς εξυπηρέτηση του αδηφάγου κομματικού παρακράτους, αποτελούν σοβαρή ένδειξη, εάν όχι απόδειξη, περί των πραγματικών προθέσεων ή περί της τελικής καταλήξεως.

Σε επίρρωση των προαναφερθέντων, επισημαίνω, ενδεικτικώς, τις ακόλουθες χαρακτηριστικές περιπτώσεις:

Σύμφωνα με το άρθρο 109 παρ. 1 του Συντάγματος, «Δεν επιτρέπεται η μεταβολή του περιεχομένου ή των όρων της διαθήκης, κωδικέλου ή δωρεάς, ως προς τις διατάξεις τους υπέρ του Δημοσίου ή υπέρ κοινωφελούς σκοπού». Τα ίδια επαναλαμβάνονται και στην αιτιολογική έκθεση. Πλην όμως, το προς ψήφιση νομοσχέδιο της «μνημονιακής» κυβερνήσεως, θεσπίζει πλείστους νέους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς και νέες διαδικασίες, η χρηματοδότηση των οποίων προβλέπεται να γίνει από την περιουσία των κληροδοτημάτων και δωρεών. Προβλέπεται, λοιπόν, α) ο διορισμός εκτελεστών διαθηκών, εκκαθαριστών, διαχειριστών, κλπ (άρθρο 16), β) η δημιουργία Κεντρικού Συμβουλίου Κοινωφελών Περιουσιών και Συμβουλίων Κοινωφελών Περιουσιών Αποκεντρωμένων Διοικήσεων (άρθρα 6 και 8), γ) η δημιουργία μητρώου κοινωφελών περιουσιών (άρθρο 12), δ) η ανάθεση διαχειριστικών ελέγχων σε ιδιωτικές ελεγκτικές εταιρείες (άρθρο 21), ε) η επιβολή διαγωνιστικών διαδικασιών (άρθρα 38 και 56), κλπ, με οικονομική επιβάρυνση των περιουσιών των κληροδοτημάτων, δωρεών, κλπ (π.χ. άρθρα 9, 12 παρ. 4 εδ. β΄, 14 παρ. 3, 21 παρ. 4, 65 και 66), χωρίς μάλιστα, στις περισσότερες των περιπτώσεων, να προσδιορίζεται εκ των προτέρων το ύψος αυτής της επιβάρυνσης (π.χ. βλ. άρθρο 21 παρ. 4), το οποίο αφήνεται, στις περισσότερες των περιπτώσεων, στη βούληση του εκάστοτε αρμόδιου Υπουργού, με την έκδοση υπουργικής αποφάσεως (π.χ. άρθρο 38 παρ. 5 και 6). Παράλληλα, προβλέπονται, πλείστες παρεμβάσεις και περιορισμοί, ως προς τον τρόπο διοικήσεως των ιδρυμάτων και τη διαχείριση της περιουσίας τους (επιβολή εγκριτικών πράξεων της διοικήσεως και διαγωνιστικών διαδικασιών), με κατάληξη τη διαρκή οικονομική επιβάρυνσή τους (π.χ. άρθρα 56 και 58).

Όλες αυτές οι πρόσθετες επιβαρύνσεις, σε συνδυασμό με τις ήδη υπάρχουσες (τέλος ακινήτων, υψηλή φορολογία στα ακίνητα και στα μισθώματα, κλπ), συντελούν στο σταδιακό «ροκάνισμα» των εθνικών κληροδοτημάτων και δωρεών, με αποτέλεσμα να καθίσταται εκ των πραγμάτων ανέφικτος ο σκοπός, υπέρ του οποίου εδόθησαν τα όποια περιουσιακά στοιχείαΤο πλέον δε πιθανό σ’αυτήν την περίπτωση, είναι να εξαναγκάζονται τα ιδρύματα, τα σωματεία και τα κάθε είδους νομικά πρόσωπα, τα οποία διαχειρίζονται τα περιουσιακά στοιχεία, να οδηγηθούν σε σταδιακή εκποίησή τους και εν γένει απώλειά τους. Ό,τι ακριβώς γίνεται με πολλούς συμπολίτες μας.

Ως εκ τούτου, είναι προφανές, ότι όλες αυτές οι απαράδεκτες επιβαρύνσεις, οι οποίες στην αιτιολογική έκθεση εμφανίζονται – «βαπτίζονται», ως ανταποδοτικές, είναι άκρως αντισυνταγματικές, ήτοι παραβιάζουν ευθέως τις διατάξεις του άρθρου 109 παρ. 1 του Συντάγματος, όπως επίσης και την αρχή της αναλογικότητας. Σε κάθε περίπτωση, όταν η δήθεν ανταποδοτικότητα οδηγεί – συντελεί με μαθηματική ακρίβεια στην αναποτελεσματικότητα και στην οικονομική εκμηδένιση – αφανισμό, τότε είναι προφανές, ότι πρόκειται περί σαφούς εμπαιγμού των πολιτών.

Ουδείς θα εμπιστεύεται περιουσιακά του στοιχεία στο κράτος, με αποτέλεσμα να τερματισθεί σταδιακά ο κοινωφελής και εθνωφελής θεσμός της ευεργεσίας, ο οποίος έχει μεγάλη παράδοση στη χώρα μας. Οι κυβερνώντες πράττουν, ό,τι έπραξαν και στην περίπτωση τής αναγκαστικής δωρεάς οργάνων (βλ. άρθρο 9 παρ. 1 και 2 του Ν. 3984/2011). Εξαφανίζουν κάθε διάθεση κοινωνικής προσφοράς και κοινωνικής αλληλεγγύης, καθιστώντας την παντελώς αναποτελεσματική και επωφελή μόνο για τους «δανειστές» της χώρας και για το αδηφάγο κομματικό παρακράτος, το οποίο έχουν οικοδομήσει επί δεκαετίες.

Στις προαναφερθείσες νέες οικονομικές επιβαρύνσεις έρχονται να προστεθούν τα μεθοδευμένα κενά του νομοσχεδίου στις δήθεν διαφανείς διαδικασίες, τις οποίες ισχυρίζονται, ότι θεσπίζουν. Ενδεικτικώς, επισημαίνω την ακόλουθη περίπτωση:

Ενώ στο άρθρο 16 προβλέπεται η δημιουργία μητρώου εκτελεστών διαθηκών, εκκαθαριστών, κλπ, οι οποίοι θα επιλέγονται με κλήρωση, ωστόσο, το μεν αφήνεται αρρύθμιστη η διαδικασία της κληρώσεως (π.χ. ποιος θα την κάνει και ποιοι θα είναι παρόντες), το δε προβλέπεται η συμμετοχή στο μητρώο και νομικών προσώπων, των οποίων οι προστηθέντες και τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων τους, εξαιρούνται του ελέγχου, ο οποίος προβλέπεται στην παρ. 4 του ιδίου άρθρου, καθότι αυτή αφορά μόνο στα φυσικά πρόσωπα, τα οποία είναι καταχωρημένα στο μητρώο (εξαιρούνται τα νομικά πρόσωπα και οι προστηθέντες αυτών, οι οποίοι δεν εγγράφονται στο μητρώο, καίτοι φυσικά πρόσωπα: «τα φυσικά πρόσωπα που είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο υποχρεούνται ….»). Παράλληλα, οι προστηθέντες και τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων των νομικών προσώπων, εξαιρούνται, για τον ίδιο προαναφερθένα λόγο, και από την εφαρμογή του άρθρου 18 παρ. 1 και 2, καθότι, όπως προανέφερα, η εφαρμογή του καλύπτει μόνο τα φυσικά πρόσωπα, τα οποία θα είναι καταχωρημένα στο μητρώο. Ως εκ τούτου, ενδέχεται το διορισμένο νομικό πρόσωπο να χρησιμοποιεί προστηθέντα για την εκκαθάριση ή την εκτέλεση διαθήκης, ο οποίος έχει καταδικασθεί για κακούργημα ή πλημμέλημα από δόλο σε ποινή φυλάκισης άνω των τριών μηνών,χωρίς καν να προβλέπεται η έκπτωσή του (στο μητρώο θα εμφανίζεται, ως εκκαθαριστής ή εκτελεστής διαθήκης, το νομικό πρόσωπο και όχι ο προστηθείς ή ο διευθύνων σύμβουλος ή το μέλος του διοικητικού συμβουλίου του).

Όλα τα προαναφερθέντα, συνδυαζόμενα με την πρόβλεψη, ότι για περιουσιακά στοιχεία άνω των 3.000.000 ευρώ, θα διορίζονται αποκλειστικώς νομικά πρόσωπα, ενισχύει την αδιαφάνεια και τις πιθανότητες κακοδιαχειρίσεως (τα περισσότερα κληροδοτήματα είναι ιδιαιτέρως μεγάλης αξίας, η οποία ενδέχεται να ξεπερνά τα 3.000.000 ευρώ, ανά περίπτωση). Ενώ, λοιπόν, η διαφάνεια και οι προστατευτικές διατάξεις πρέπει να είναι αντίστοιχα με το μέγεθος τών διαχειριζόμενων περιουσιακών στοιχείων, ήτοι να ενισχύονται, όταν αφορούν σε διαχείριση μεγαλύτερων περιουσιακών στοιχείων, το νομοσχέδιο ακολουθεί την ακριβώς αντίθετη πορεία. Τα όσα δε αναφέρονται στην αιτιολογική έκθεση είναι επιεικώς απαράδεκτα και ελλιπή.

Σε κάθε περίπτωση, το άρθρο 16, όπως είναι διατυπωμένο, θα δημιουργήσει σοβαρότατα πρακτικά προβλήματα. Θέτω προς προβληματισμό τα ακόλουθα ερωτήματα:

Τι θα γίνει, εάν δεν υπάρξει αυξημένο ενδιαφέρον από φυσικά και νομικά πρόσωπα για ένταξη στο μητρώο ή εάν, αντιθέτως, υπάρξει ιδιαιτέρως αυξημένο ενδιαφέρον; Θα υπάρξει πρόβλεψη για ελάχιστο ή μέγιστο αριθμό μελών του μητρώου ή αυτό θα υφίσταται, είτε με ένα μέλος, είτε με υπερπληθώρα μελών, αναλόγως του εκδηλωμένου ενδιαφέροντος; Με ποία διαδικασία θα γίνεται η κλήρωση; Ποίοι θα τη διενεργούν και ποίοι θα είναι παρόντες; Πώς θα ελέγχεται η τυχόν κακοδιαχείριση εκ μέρους των νομικών προσώπων, τα οποία θα διορίζονται, έστω και μετά από κληρωση; Πώς θα ελέγχεται η τυχόν παράνομη  μεταφορά χρηματικών ποσών, τα οποία ανήκουν στην περιουσία των εθνικών κληροδοτημάτων, δωρεών, κλπ., σε offshore εταιρείες ή σε συγγενικά πρόσωπα πρώτου ή δευτέρου βαθμού των διορισθέντων φυσικών προσώπων ή των υπευθύνων των διορισθέντων νομικών προσώπων;

Εκτιμώ, ότι πρέπει να παραμείνει σε ισχύ το άρθρο 8 του ισχύοντος Α.Ν. 2039/1939, σύμφωνα με το οποίο αρμόδιος για την εκκαθάριση, κλπ, είναι ο Οικονομικός Έφορος ή ο Πρόξενος του τόπου κατοικίας ή διαμονής του διαθέτηΕίναι απλό, αποτελεσματικό και συγκεντρωτικό, ως προς την ευθύνη. Παράλληλα, δεν επιβαρύνει την περιουσία του κληροδοτήματος, καθότι οι υπεύθυνοι είναι συγκεκριμένοι κρατικοί υπάλληλοι.

Την αδιαφάνεια έρχεται να ενισχύσει ο συνδυασμός του άρθρου 6 παρ. 1, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία πενταμελούς Κεντρικού Συμβουλίου Κοινωφελών Περιουσιών, με γνωμοδοτική αρμοδιότητα, στο οποίο θα μετέχουν δύο νομικοί σύμβουλοι του Κράτους, σε συνδυασμό με το άρθρο 56 έτερου κατατεθέντος νομοσχεδίου, το οποίο αφορά στην «Ενσωμάτωση της οδηγίας 2011/16/ΕΕ, Θέματα κρατικών ενισχύσεων, ΕΛΤΕ, Αναμόρφωση Οργανισμού ΝΣΚ και άλλες διατάξεις», με το οποίο προβλέπεται, ότι οι νομικοί σύμβουλοι του κράτους δεν θα διώκονται και δεν θα εξετάζονται για γνώμη που διατύπωσαν ή πράξη που διενήργησαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους! Θεσπίζεται, λοιπόν, το ακαταδίωκτο και η ατιμωρησία καί για τους νομικούς συμβούλους του κράτους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ουσιαστικώς, πρόκειται για έμμεση προτροπή σε έκδοση «κακών» γνωμοδοτήσεων. Η θέσπιση της ατιμωρησίας σε υψηλό επίπεδο διαπνέει πλέον, όλο και περισσότερο, το δημόσιο βίο. Υπενθυμίζω τις νομοθετικές ρυθμίσεις για τους διοικητές τραπεζών σε σχέση με τα δάνεια, τα οποία χορηγούσαν στα κόμματα εξουσίας, για υπουργούς, για βουλευτές, κλπ. Είναι, λοιπόν, προφανές, ότι αυτοί, οι οποίοι δημιούργησαν και δημιουργούν το πρόβλημα στη χώρα και οι οποίοι το επικαλούνται για να δικαιολογήσουν τις δήθεν σωτήριες «διαρθρωτικές» αλλαγές και «μεταρρυθμίσεις» τους, είναι οι πλέον ακατάλληλοι για να επιλύσουν τα προβλήματα της χώρας. Σε κάθε περίπτωση, είναι οξύμωρο το γεγονός να δύνανται να τιμωρηθούν για τη γνώμη τους τα έτερα μέλη του πενταμελούς Κεντρικού Συμβουλίου Κοινωφελών Περιουσιών, τα οποία δεν είναι νομικοί σύμβουλοι του Κράτους και οι νομικοί Σύμβουλοι του Κράτους να μην τιμωρούνται.

Σ’ό,τι αφορά στο άρθρο 18 παρ. 1, πέραν των προαναφερθέντων, επισημαίνω, ότι, αντί να μειώνει τους κινδύνους κακοδιαχείρισης των κληροδοτημάτων, των δωρεών και των σχολαζουσών κληρονομιών, τους ενισχύει και για τον πρόσθετο λόγο, ότι δίνει τη δυνατότητα διορισμού ατόμων, ως εκκαθαριστών, εκτελεστών διαθηκών και διοικητών ιδρυμάτων, τα οποία έχουν καταδικασθεί για αδικήματα σε βάρος περιουσιακών δικαιωμάτων σε ποινή μέχρι τρεις μήνες! Πλην όμως, όποιος έχει καταδικασθεί σε ποινή μέχρι τρεις μήνες για αδικήματα, όπως η απάτη, η κλοπή, η απιστία, κλπ, δύναται ευκόλως να διαπράξει εκ νέου τα ίδια αδικήματα για ακόμη μεγαλύτερα ποσά. Ο απατεώνας, ο κλέπτης, κλπ, δεν παύει να έχει αυτή την ιδιότητα και τη ροπή για διάπραξη αυτών των αδικημάτων, επειδή καταδικάσθηκε σε φυλάκιση μόνο μέχρι τρεις μήνες!

Ιδιαιτέρως δε εξοργιστική – απαράδεκτη είναι και η πρόβλεψη της ανάθεσης με το άρθρο 21 των διαχειριστικών ελέγχων σε ιδιωτικές ελεγκτικές εταιρείες, με το ακόλουθο σκεπτικό, το οποίο αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση και προβάλλεται σ’αυτήν, ως«σημαντική καινοτομία»:

«Έχει αποδειχθεί αδύνατος στην πράξη ο τακτικός έλεγχος των υποβαλλομένων στοιχείων, λαμβανομένου υπόψη του πλήθους των περιουσιών και της έλλειψης του αναγκαίου σε αριθμό και τεχνογνωσία προσωπικού, με αποτέλεσμα η γνωστή και ομολογημένη αυτή αδυναμία να αποτελεί κίνητρο για την κατασπατάληση των πόρων τους».

Κατ’αρχήν, ας αποφασίσει η «μνημονιακή» κυβέρνηση τί από τα δύο ισχύει, διότι, όταν επιδιώκουν απολύσεις υπαλλήλων, επικαλούνται, ότι αυτοί είναι υπεράριθμοι και περισσεύουν, και, όταν επιδιώκουν την αφαίρεση έργου από το Δημόσιο και την ανάθεσή του σε ιδιωτικές εταιρείες, επικαλούνται την έλλειψη προσωπικού. Δευτερευόντως, επισημαίνω τα εξής:

Εάν όντως ισχύουν όσα αναφέρονται στην αιτιολογική έκθεση, ως αίτια για τους ελλιπείς – πλημμελείς ελέγχους, ήτοι η έλλειψη «αναγκαίου σε αριθμό και τεχνογνωσία προσωπικού», τότε την ευθύνη φέρουν αποκλειστικώς οι κυβερνώντες, οι οποίοι διατηρούσαν επί δεκαετίες τις αρμόδιες υπηρεσίες υποστελεχωμένες και με ανεπαρκή τεχνογνωσία και δεν μεριμνούσαν για την υλοποίηση της συνταγματικής επιταγής για τη δημιουργία ειδικού μητρώου κοινωφελών περιουσιών (άρθρο 109 παρ. 3 του Συντάγματος). Αντί, λοιπόν, να άρουν αυτά τα αίτια, τα επικαλούνται για να καταργήσουν τους ελέγχους από κρατικούς υπαλλήλους, αναθέτοντάς τους σε ιδιωτικές ελεγκτικές εταιρείες, με συνακόλουθη υπέρμετρη οικονομική επιβάρυνση των κληροδοτημάτων, δωρεών, κλπ (βλ. άρθρο  21 παρ. 4). Ωστόσο, το αληθές είναι, ότι υπάρχει έμπειρο και εξειδικευμένο προσωπικό στο Υπουργείο Οικονομικών (εφορίες, κλπ), αλλά και η υλικοτεχνική υποδομή. Αρκεί α) η ορθή οργάνωση μίας ειδικής υπηρεσίας, β) η δημιουργία σχετικού λογισμικού, αλλά και γ) η δημιουργία του μητρώου των κοινωφελών περιουσιών, το οποίο έπρεπε ήδη να υφίσταται από το 2001.

ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

Άρθρο 5: Να προβλεφθεί, ότι θα ισχύουν και σ’αυτήν την περίπτωση οι κυρώσεις, οι οποίες ισχύουν και για τον ορισθέντα εκκαθαριστή.

Άρθρα 6 και 8: Στον Α.Ν. 2039/1939 τα μέλη του Συμβουλίου ήταν επτά και όχι πέντε (βλ. άρθρο 3), στα οποία περιλαμβανόταν ένας αεροπαγίτης, ως πρόεδρος. Πλην όμως, με την ψήφιση του ν. 2993/2002 απαγορεύεται η συμμετοχή εν ενεργεία δικαστικών λειτουργών σε αντίστοιχα Συμβούλια. Εκτιμώ, ότι πρέπει να προστεθεί ένα ακόμη μέλος, το οποίο ενδέχεται να είναι, στο μεν Κεντρικό Συμβούλιο ο εκάστοτε Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, στα δε Συμβούλια Αποκεντρωμένης Διοικήσεως να είναι ο Πρόεδρος του οικείου – τοπικού Δικηγορικού Συλλόγου. Να προβλεφθεί, ότι, εάν η αντικατάστασή τους καθυστερεί πέραν των δύο μηνών, οι πράξεις και οι γνωμοδοτήσεις του Συμβουλίου να είναι αυτοδικαίως άκυρες και να προβλέπονται ποινές, διοικητικές και ποινικές, για όσους είναι αρμόδιοι να ορίσουν τα νέα μέλη και δεν το πράττουν. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να αποφευχθούν περιπτώσεις, όπως αυτές του Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου, του οποίου έχει λήξει η θητεία, αλλά συνεχίζει να λειτουργεί με την ίδια σύνθεση. Να προβλεφθεί η ειδική αιτιολόγηση της αρνήσεως του Υπουργού να αποδεχθεί τις γνωμοδοτήσεις του Συμβουλίου, με ποινή αυτοδίκαιης ακυρότητας των πράξεών του, αλλά και με άλλες διοικητικές και ποινικές κυρώσεις. Να προβλεφθεί η δυνατότητα να γνωμοδοτεί και αυτεπαγγέλτως το Συμβούλιο, ώστε να καθίσταται πιο ουσιαστικός και ενεργός ο ρόλος του (όχι διακοσμητικός). Να προβλεφθεί η δημοσίευση των γνωμοδοτήσεών των Συμβουλίων.

Άρθρα 12 και 13: Να προβλεφθεί η τήρηση συγκεκριμένης προθεσμίας, εντός της οποίας πρέπει να γίνεται η κάθε εγγραφή στο μητρώο των προβλεπόμενων στοιχείων και πράξεων. Να προβλεφθεί ρητώς, ότι στο Κεντρικό Μητρώο, θα υπάρχει και η αναγκαία διασύνδεση με τα όλα τα μητρώα των αποκεντρωμένων διοικήσεων. Να προβλεφθεί, ότι θα καταχωρίζονται στο μητρώο τα πάντα σε σχέση με τα κληροδοτήματα και τις δωρεές, ιδίως δε οι γνωμοδοτήσεις των Συμβουλίων των άρθρων 6 και 8 του νομοσχεδίου. Να μην επαφίεται σε Υπουργική Απόφαση τι θα καταχωρίζεται στο μητρώο, αλλά αυτό να προβλεφθεί εξαρχής και αναλυτικώς στο νόμο. Να μην ανατίθενται σε ιδιώτες οι καταχωρήσεις, καθότι, το μεν αυξάνει το κόστος, το δε υπάρχει αρκετό και ικανό προσωπικό στον Δημόσιο τομέα. Εάν υπάρχουν κενά και ελλείψεις στο δημόσιο, ας τα διορθώσουν. Αυτός είναι ο ρόλος τους και όχι να καταστρέφουν και να απαξιώνουν ό,τι είναι ακόμη άξιο αναφοράς στο δημόσιο.

Άρθρο 14: Εκτιμώ, ότι η επιβολή τέλους είναι απαράδεκτη, καθότι αφορά σε μία αυτονόητη λειτουργία του Κράτους, συνταγματικά κατοχυρωμένη (άρθρο 109 παρ. 3 του Συντάγματος). Σε κάθε περίπτωση, αυτό το τέλος πρέπει να αποτελέσει στο σύνολό του (100%) έσοδο του Ειδικού Προϋπολογισμού Κοινωφελών Περιουσιών του άρθρου 34. Να προβλεφθεί, ότι πληροφορίες και αντίγραφα θα δίνονται σε κάθε ενδιαφερόμενο, είτε έχει, είτε δεν έχει έννομο συμφέρον (άμεσο ή έμμεσο). Για όσους δεν έχουν έννομο συμφέρον να προβλεφθεί απαγόρευση μόνο για όσα στοιχεία εμπίπτουν στη στενή έννοια των προσωπικών δεδομένων, τα οποία χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας. Ως εκ τούτου, η παράγραφος 7 εδ. α΄ χρήζει επαναδιατυπώσεως.

Άρθρο 15: Να μην προβλέπεται η αυτοδίκαιη διάλυση της περιουσίας, αλλά η με δικαστική απόφαση προσθήκη της υπέρ υφιστάμενων ή μελλοντικών ιδρυμάτων, τα οποία έχουν ή θα έχουν τον ίδιο σκοπό. Κατ’αυτόν τον τρόπο ικανοποιείται η βούληση του διαθέτη και η ρύθμιση του νόμου θα είναι συμβατή με τη συνταγματική επιταγή του άρθρου 109 παρ. 1 και 2.

Άρθρο 16: Όπως προανέφερα, πρέπει η ρύθμιση να είναι αντίστοιχη με του άρθρου 8 του Α.Ν. 2039/2939, με ορισμένες βελτιώσεις. Σε αντίθετη περίπτωση, να προβλεφθεί το μητρώο να περιέχει, ως μέλη, μόνο φυσικά πρόσωπα και όχι νομικά πρόσωπα, καθότι θα δημιουργηθούν σοβαρότατα προβλήματα, τα οποία έχω ήδη αναφέρει. Να προβλεφθεί σ’αυτήν την περίπτωση, ότι αυτά τα φυσικά πρόσωπα θα έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν τη συνδρομή κρατικών υπαλλήλων και υπηρεσιών, η οποία πρέπει υποχρεωτικώς να τους δίδεται. Με τα νομικά πρόσωπα χάνεται η διαδρομή των ευθυνών και δεν καλύπτονται από την παρ. 4. Να προβλεφθούν αυστηρότεροι έλεγχοι. Στην κλήρωση πρέπει να είναι παρόντα όλα τα μέλη και θα ενημερώνονται, τουλάχιστον, 10 ημέρες πριν την κλήρωση με ανακοίνωση, που θα είναι αναρτημένη σε προσδιορισμένο δημόσιο ιστοχώρο.

Άρθρο 18: Να αφορά και τους προστηθέντες, διευθύνοντες συμβούλους και τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου των νομικών προσώπων, τα οποία διορίζονται, ως εκκαθαριστές, εκτελεστές διαθηκών, κλπ. Επίσης, να μην δύνανται να διορίζονται όσοι έχουν καταδικασθεί για αδικήματα κατά περιουσιακών δικαιωμάτων και κατά της ιδιοκτησίας, ασχέτως του ύψους της ποινής, καθότι το αντικείμενο του έργου τους αφορά σε διαχείριση – εκκαθάριση περιουσιών. Τέλος, να μην διορίζονται, ακόμη και όταν έχει ασκηθεί σε βάρος των συγκεκριμένων ατόμων ποινική δίωξη, μέχρι την αμετάκλητη απαλλαγή τους.

Άρθρο 21: Απαράδεκτη ρύθμιση. Είτε να ισχύσει μία παραλλαγή, των όσων προβλέπονται στα άρθρα 31 και 32 του ΑΝ. 2039/1939, με ορισμένες βελτιωτικές προσθήκες, είτε να συσταθεί ένα ειδικό σώμα από ειδικούς κρατικούς λειτουργούς (εφοριακοί, νομικοί, μηχανικοί, κλπ), το οποίο θα αναλαμβάνει τους ελέγχους. Ούτως ή άλλως υπάρχουν αντίστοιχα ελεγκτικά όργανα στο Δημόσιο. Σε κάθε περίπτωση, το άρθρο 21 δεν προβλέπει πόσο θα κοστολογείται ο κάθε έλεγχος (βλ. παρ. 4).

Άρθρο 24: Στην παρ. 1 εδ. β΄ γίνεται, περιέργως, ρητή αναφορά, ότι «Τα διατηρούμενα ακίνητα μεταγράφονται και αποτελούν ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου», η οποία παραπέμπει στο ενδεχόμενο μελλοντικής εμπλοκής του ΤΑΙΠΕΔ. Πρέπει, λοιπόν, να προβλεφθεί εξίσου ρητώς, έστω και στην αιτιολογική έκθεση, ότι δεν τίθεται ένα τέτοιο ενδεχόμενο, το οποίο, ούτως ή άλλως, θα αποτελούσε παραβίαση του άρθρου 109 του Συντάγματος, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά στα εθνικά κληροδοτήματα, τα οποία υφίστανται υπέρ ορισμένου σκοπού, καθορισμένου από τον εκάστοτε διαθέτη. Να προβλεφθεί, επίσης, για τις περιπτώσεις εκμίσθωσης ή εκποίησης, που προβλέπονται στο συγκεκριμένο και σε άλλα άρθρα, ότι, όταν προκύπτει πλειοδότης, θα δημοσιοποιούνται όλες οι προσφορές, οι οποίες έγιναν.

  Άρθρο 35: Εκτιμώ, ότι πρέπει να επισημανθεί το σοβαρό ενδεχόμενο να επαναληφθεί, ότι συνέβη με τους μικροομολογιούχους, με τα ασφαλιστικά ταμεία, με τα πανεπιστήμια, κλπ, των οποίων «κουρεύτηκαν» τα ομόλογα. Σύμφωνα, με όλες πλέον τις πληροφορίες, επίκειται «κούρεμα» καταθέσεων, καθώς και νέο «κούρεμα» ομολόγωνΕνδέχεται, λοιπόν, το όλο νομοσχέδιο, σε συνδυασμό και με το άρθρο 35, να αποτελέσει τη νέα παγίδα για την καταλήστευση περιουσιακών στοιχείων, τα οποία είναι αναγκαία για τη χώρα και των λαό. Ως εκ τούτου, φρονώ, ότι, ενόψει αυτών των δυσμενών εξελίξεων, πρέπει να καθυστερήσει η ψήφιση αυτού του νομοσχεδίου. Σε αντίθετη περίπτωση, θα συνιστά ένα νέο εθνικό έγκλημα, το οποίο θα προστεθεί στα ήδη προηγηθέντα.

Άρθρο 36: Η παράγραφος 4 είναι ιδιαιτέρως αόριστη, αφήνοντας μεγάλα περιθώρια αυθαιρεσιών. Τουλάχιστον, να προβλέπεται ρητώς γι’αυτές τις περιπτώσεις η προηγούμενη γνωμοδότηση των Συμβουλίων Κοινωφελών Περιουσιών ή προηγούμενη έκδοση δικαστικής αποφάσεως, η οποία να αποφαίνεται σχετικώς.

Άρθρα 38, 42, 56 και 58: Θεσπίζουν απαράδεκτες διαδικαστικές παρεμβάσεις του Κράτους (π.χ. προηγούμενες εγκρίσεις, διαγωνισμοί, κλπ) στον τρόπο διαχείρισης της περιουσίας των κληροδοτημάτων και εν γένει των υποθέσεών τους, με συνακόλουθη οικονομική επιβάρυνσή τους.

Ολοκληρώνοντας, επισημαίνω και τα ακόλουθα:

1) Το νομοσχέδιο αφήνει πολλά και σημαντικά ζητήματα αρρύθμιστα, προβλέποντας τη μεταγενέστερη ρύθμισή τους μέσω υπουργικών αποφάσεων. Πρέπει, λοιπόν, αυτή η εκτεταμένη εν λευκώ εξουσιοδότηση να περιοριστεί δραστικά, με τη ρύθμιση των περισσοτέρων εξ αυτών των ζητημάτων απευθείας στο νόμο. Υπενθυμίζω, τα όσα συνέβησαν, όταν με νομοθετική ρύθμιση εξουσιοδοτήθηκε εν λευκώ ο πρώην Υπουργός Οικονομικών (Παπακωνσταντίνου) να διαπραγματεύεται με τους δανειστές της χώρας και να τη δεσμεύει (βλ. πρώτη δανειακή σύμβαση, κλπ). Η χώρα κυβερνάται πλέον με υπουργικές αποφάσεις, με εγκυκλίους, με προεδρικά διατάγματα και πράξεις νομοθετικού περιεχομένουΗ Βουλή, δι’αυτού του τρόπου, παρακάμπτεται συστηματικώς και ουσιαστικώς αυτοκαταργείται.

2) Να προβλέπεται ρητώς σε όλες τις περιπτώσεις έλεγχος νομιμότητας, αλλά και σκοπιμότητας.

3) Να προβλέπονται αυστηρές ποινές (διοικητικές και ποινικές) για όλους τους εμπλεκόμενους (ιδιώτες και  κρατικούς υπαλλήλους,  συμπεριλαμβανομένων των νομικών συμβούλων του Κράτους και των αρμοδίων Υπουργών).

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΛΟΥΡΑΣ

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΝΩΜΕΝΟΥΣ ΑΔΕΣΜΕΥΤΟΥΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥΣ

ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ

Τίτλος

Κώδικας Κοινωφελών Περιουσιών, Σχολαζουσών Κληρονομιών και λοιπές διατάξεις.

Τύπος

Σχέδιο νόμου

Υπουργείο

Οικονομικών

Επιτροπή

Διαρκής Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων

Φάση Επεξεργασίας

Επεξεργασία στις Επιτροπές

Ημερ/νια Φάσης επεξεργασίας

03/07/2013

Το φωτοτυπημένο σ/ν ή π/ν

δεν αποτελεί το τελικό κείμενο διότι εκκρεμούν

ορθογραφικές και συντακτικές διορθώσεις

Για να δείτε το κείμενο του νομοσχεδίου και των σχετικών εκθέσεων, κάντε κλικ εδώ:             

Ημ. Κατάθεσης

27/06/2013

Εισηγητές

Σχετικές Συνεδριάσεις Επιτροπής

ΠΗΓΗ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ – http://www.hellenicparliament.gr

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s